ચોવીસ તીર્થંકર Chovis Tirthankar

Chovis Tirthankar

ચોવીસે તીર્થંકર, તેમના લાંછનથી ઓળખો

દરેક તીર્થંકરની પ્રતિમા નીચે તેમનું લાંછન કોતરેલું હોય છે, જેથી પ્રતિમા ઓળખી શકાય. કોઈ પણ લાંછન પસંદ કરી માતા-પિતા, જન્મભૂમિ, નિર્વાણભૂમિ, કાળ અને જીવન-પરિચય જુઓ — ગુજરાતી અને અંગ્રેજીમાં.

ક્રમ પ્રમાણે ચોવીસ તીર્થંકર

  1. ઋષભદેવ આદિનાથ · Rishabhdev
    લાંછન
    વૃષભ (બળદ)
    કાળ
    ત્રીજો આરો
    આયુષ્ય
    ૮૪ લાખ પૂર્વ
    જન્મ
    અયોધ્યા (વિનીતા)
  2. અજિતનાથ Ajitnath
    લાંછન
    હાથી
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૭૨ લાખ પૂર્વ
    જન્મ
    અયોધ્યા
  3. સંભવનાથ Sambhavnath
    લાંછન
    ઘોડો (અશ્વ)
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૬૦ લાખ પૂર્વ
    જન્મ
    શ્રાવસ્તી
  4. અભિનંદન સ્વામી Abhinandan Swami
    લાંછન
    વાનર (કપિ)
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૫૦ લાખ પૂર્વ
    જન્મ
    અયોધ્યા
  5. સુમતિનાથ Sumatinath
    લાંછન
    ક્રૌંચ પક્ષી
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૪૦ લાખ પૂર્વ
    જન્મ
    અયોધ્યા
  6. પદ્મપ્રભ સ્વામી Padmaprabh Swami
    લાંછન
    રક્ત કમળ
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૩૦ લાખ પૂર્વ
    જન્મ
    કૌશાંબી
  7. સુપાર્શ્વનાથ Suparshvanath
    લાંછન
    સ્વસ્તિક
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૨૦ લાખ પૂર્વ
    જન્મ
    વારાણસી (કાશી)
  8. ચંદ્રપ્રભ સ્વામી Chandraprabh Swami
    લાંછન
    અર્ધચંદ્ર
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૧૦ લાખ પૂર્વ
    જન્મ
    ચંદ્રપુરી
  9. સુવિધિનાથ પુષ્પદંત · Suvidhinath
    લાંછન
    મગર (મકર)
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૨ લાખ પૂર્વ
    જન્મ
    કાકંદી
  10. શીતલનાથ Shitalnath
    લાંછન
    શ્રીવત્સ
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૧ લાખ પૂર્વ
    જન્મ
    ભદ્દિલપુર
  11. શ્રેયાંસનાથ Shreyansnath
    લાંછન
    ગેંડો
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૮૪ લાખ વર્ષ
    જન્મ
    સિંહપુરી (સારનાથ પાસે)
  12. વાસુપૂજ્ય સ્વામી Vasupujya Swami
    લાંછન
    પાડો (મહિષ)
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૭૨ લાખ વર્ષ
    જન્મ
    ચંપાપુરી (ભાગલપુર, બિહાર પાસે)
  13. વિમલનાથ Vimalnath
    લાંછન
    વરાહ (ભૂંડ)
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૬૦ લાખ વર્ષ
    જન્મ
    કાંપિલ્યપુર
  14. અનંતનાથ Anantnath
    લાંછન
    સિંચાણો (બાજ)
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૩૦ લાખ વર્ષ
    જન્મ
    અયોધ્યા
  15. ધર્મનાથ Dharmanath
    લાંછન
    વજ્ર
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૧૦ લાખ વર્ષ
    જન્મ
    રત્નપુરી
  16. શાંતિનાથ Shantinath
    લાંછન
    હરણ (મૃગ)
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૧ લાખ વર્ષ
    જન્મ
    હસ્તિનાપુર
  17. કુંથુનાથ Kunthunath
    લાંછન
    બકરો (છાગ)
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૯૫,૦૦૦ વર્ષ
    જન્મ
    હસ્તિનાપુર
  18. અરનાથ Arnath
    લાંછન
    નંદ્યાવર્ત
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૮૪,૦૦૦ વર્ષ
    જન્મ
    હસ્તિનાપુર
  19. મલ્લિનાથ Mallinath
    લાંછન
    કળશ (કુંભ)
    કાળ
    ચોથો આરો
    આયુષ્ય
    ૫૫,૦૦૦ વર્ષ
    જન્મ
    મિથિલા
  20. મુનિસુવ્રત સ્વામી Munisuvrat Swami
    લાંછન
    કાચબો (કૂર્મ)
    કાળ
    મહાવીરના નિર્વાણથી ૧૧,૮૪,૦૦૦ વર્ષ પૂર્વે
    આયુષ્ય
    ૩૦,૦૦૦ વર્ષ
    જન્મ
    રાજગૃહી (રાજગીર, બિહાર)
  21. નમિનાથ Naminath
    લાંછન
    નીલકમલ (નીલોત્પલ)
    કાળ
    મહાવીરના નિર્વાણથી ૫,૮૪,૦૦૦ વર્ષ પૂર્વે
    આયુષ્ય
    ૧૦,૦૦૦ વર્ષ
    જન્મ
    મિથિલા
  22. નેમિનાથ અરિષ્ટનેમિ · Neminath
    લાંછન
    શંખ
    કાળ
    મહાવીરના નિર્વાણથી ૮૪,૦૦૦ વર્ષ પૂર્વે
    આયુષ્ય
    ૧,૦૦૦ વર્ષ
    જન્મ
    શૌરીપુર
  23. પાર્શ્વનાથ Parshvanath
    લાંછન
    સર્પ (નાગ)
    કાળ
    આશરે ઈ.સ. પૂર્વે ૮૭૭–૭૭૭
    આયુષ્ય
    ૧૦૦ વર્ષ
    જન્મ
    વારાણસી (કાશી)
  24. મહાવીર સ્વામી વર્ધમાન · Mahavir Swami
    લાંછન
    સિંહ
    કાળ
    ઈ.સ. પૂર્વે ૫૯૯–૫૨૭
    આયુષ્ય
    ૭૨ વર્ષ
    જન્મ
    ક્ષત્રિયકુંડ (વૈશાલી પાસે, બિહાર)

પ્રાચીન માપ સમજો

માહિતી શ્વેતાંબર પરંપરા પ્રમાણે છે, જે ગુજરાતમાં મોટા ભાગે પ્રચલિત છે. જ્યાં દિગંબર પરંપરા જુદી પડે છે, જેમ કે સુમતિનાથ, શીતલનાથ, અનંતનાથ અને અરનાથનાં લાંછન, ત્યાં તે પણ સાથે દર્શાવ્યું છે.

આરો
કાળચક્ર છ આરામાં ફરે છે. આ અવસર્પિણીના ત્રીજા આરામાં ઋષભદેવ થયા અને બાકીના ત્રેવીસ તીર્થંકર ચોથા આરામાં. હાલ પાંચમો આરો ચાલે છે.
પૂર્વ
૧ પૂર્વ = ૮૪ લાખ × ૮૪ લાખ વર્ષ, એટલે કે ૭૦,૫૬,૦૦૦ કરોડ વર્ષ. પહેલા દસ તીર્થંકરનું આયુષ્ય લાખ પૂર્વમાં ગણાય છે.
ધનુષ્ય અને હાથ
દેહમાન ધનુષ્યમાં અપાય છે; ૧ ધનુષ્ય = ૪ હાથ. પાર્શ્વનાથ અને મહાવીર સ્વામીનું દેહમાન હાથમાં છે.
પલ્યોપમ અને સાગરોપમ
વર્ષમાં ન ગણી શકાય એટલા વિશાળ કાળમાપ. ૧ સાગરોપમ = ૧૦ કોડાકોડી પલ્યોપમ.